Udupi: ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆಯುವುದು ಯಾರ ಹೊಣೆ?
ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದರೆ ರೋಗಿಯ ಪಾಲಿಗೆ ಆಶಾಕಿರಣ. ನೋವು, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಭರವಸೆಯಿಂದ ರೋಗಿ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿಯುವ ವೈದ್ಯರು, ನರ್ಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಇಂದು ಗಂಭೀರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಮೌಖಿಕ ನಿಂದನೆ, ಬೆದರಿಕೆ, ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆ, ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಿಂಸೆಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು. ವೈದ್ಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಳಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ.
ಹಿಂಸೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?_ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು. ರೋಗದ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆತಂಕ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವಾಸ್ತವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ದೀರ್ಘ ಕಾಯುವಿಕೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಜನದಟ್ಟಣೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕೊರತೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೆಚ್ಚ, ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡುವುದು ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಾವು ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ನೋವು ಕೋಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿ ವೈದ್ಯರ ಮೇಲೆ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಬಹುದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು “ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಯಿಲೆಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇದೆ”, “ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವೂ ಖಚಿತ” ಎಂಬ ಅವಾಸ್ತವ ಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕು:
ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಮಿತಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೊಡಕೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಗೂ ಇದೆ. ದೂರು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಮೊರೆ ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
ವೈದ್ಯರ ಪಾತ್ರವೇನು?_ ಅಭಯ ಬೇಕು… ಅಭಯ ನೀಡಬೇಕು!
ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯ, ಸಾಧ್ಯ ಅಪಾಯಗಳು, ತೊಡಕುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ರೋಗಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು, ಅವರ ಆತಂಕವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
ಕರುಣೆ ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಹಿಂಸೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ಸಹನೆ ಇರಲಿ.
ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವರ್ತನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ವೈದ್ಯರು ಒಬ್ಬರೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸದೆ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ವೈದ್ಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗ ಬೇಕು. ಸಾಕಷ್ಟು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, CCTV, ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಇರಬೇಕು. ಅನಗತ್ಯ ಕಾಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಪಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ. ರೋಗಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಯಮಿತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು.ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೂರುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಸರಳ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ grievance redressal ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ “ಇದು ವೈದ್ಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ” ಎಂದು ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ರೋಗಿಯೂ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ.
ವೈದ್ಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೇಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆ ನಡುವೆ, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸಿ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿ ಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಷಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಜೀವ ಉಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾಳೆ ಅದೇ ಸೇವೆ ನಮಗೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಬಲವಾದ ಕಾನೂನುಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಲದು; ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವೂ ಅಗತ್ಯ. ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಘಟನೆಗಳ ತ್ವರಿತ ದಾಖಲಾತಿ, ಪೊಲೀಸ್ ರಕ್ಷಣೆ, ಸೂಕ್ತ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಕಾನೂನು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಕೂಡ ಇರಬೇಕು.
ಆಗಸ್ಟ್ 9 – FOGSI ಅಭಯ ದಿನ: (Federation of obstetrics and gynecology socities of India, ಹೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘಟಕ)
2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ RG Kar Medical College and Hospitalನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತರಬೇತಿ ವೈದ್ಯೆಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆ ದೇಶದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಲುಕಿತು. ಆ ಘಟನೆ ವೈದ್ಯರ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಈ ಘಟನೆಯ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಮೂಡಿಬಂದ “Abhaya” ಚಳವಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು FOGSI ಅಭಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. FOGSIಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಯಲ್ಲಿಯೂ RG Kar ಘಟನೆಯ ನಂತರದ “Abhaya” ಚಳವಳಿಯ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಭಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಭಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದಲ್ಲ; ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕು. ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯೆಗೆ ಅಭಯ ಬೇಕು. ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಭಯ ಬೇಕು. ರೋಗಿಯನ್ನು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವ ನರ್ಸ್ಗೆ ಅಭಯ ಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಗೂ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಅಭಯ ಎಂದರೆ ರೋಗಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದರೆ ರೋಗಿಗೂ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಗೂ ಸುರಕ್ಷತೆ ಇರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ಹಿಂಸೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಂವಹನ. ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ — ಸಂವಹನ. ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ — ಸತ್ಯಾಂಶ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ತನಿಖೆ.ದೂರುಗೆ ಉತ್ತರ — ನ್ಯಾಯಯುತ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಹಿಂಸೆಗೆ ಉತ್ತರ — ಶೂನ್ಯ ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ.
ವೈದ್ಯರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಕಾನೂನು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿ. ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಸಾಬೀತಾಗುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಂಸಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಅಭಯ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಬಾರದು
ಆಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು ಅಭಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ವರ್ಷದ 365 ದಿನಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ವೈದ್ಯರು ಉತ್ತಮ ಸಂವಹನ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಿಜವಾದ “ಅಭಯ” ತಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿ. ಅವು ನಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕೈಗಳು.
ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡಿ
ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಭಯ ನೀಡಿ
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಭಯ ದೊರೆಯಲಿ../
ಡಾ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಸ್ತ್ರೀ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆ ತಜ್ಞರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮಣಿಪಾಲ ಹೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಸಂಘ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅರಿವು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ದೌರ್ಜನ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಸಮಿತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಹೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಸಂಘ
0 ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು